Kołatek domowy (Anobium punctatum) to niewielki chrząszcz, którego larwy żerują w meblach, belkach, podłogach i boazeriach. W przeciwieństwie do spuszczela atakuje zarówno drewno liściaste, jak i iglaste, i szczególnie chętnie zasiedla stare, lekko zawilgocone drewno przetworzone1. Wyjaśniamy, jak rozpoznać porażenie kołatkiem, jakie szkody powoduje i kiedy do jego zwalczania stosuje się fumigację.
W skrócie
- Kołatek atakuje drewno liściaste i iglaste: meble, belki stropowe, więźby, ramy okienne, parkiety i boazerie.
- Larwy żerują w drewnie od 1 do 4 lat, a otwory wylotowe mają średnicę 1 do 2 mm.
- Fumigację fosforowodorem zaleca się przy dużych i zabytkowych budynkach; zabieg trwa od 8 do 24 dni.
- W domach jednorodzinnych we wczesnym stadium porażenia zaleca się preparaty owadobójcze i żelowanie.
Gdzie występuje kołatek
Kołatek domowy najczęściej atakuje drewno liściaste, ale nie unika też iglastego. Spotyka się go w meblach, belkach stropowych, więźbach dachowych, ramach okiennych, rzeźbach, parkietach i boazeriach. Preferuje drewno przetworzone, zwłaszcza stare, oraz lekko zawilgocone. Największe ryzyko dotyczy piwnic, pomieszczeń nieogrzewanych i obiektów zabytkowych. Optymalne warunki dla jego rozwoju to około 22 °C i wysoka wilgotność drewna, a suche drewno i niska temperatura hamują rozwój1.
Cykl rozwojowy i szkody
Samica składa od 30 do 60 jaj w szczelinach drewna. Po 2 do 4 tygodniach wylęgają się larwy, które żerują w drewnie od 1 do 4 lat, drążąc kanały o szerokości 1 do 3 mm. Dorosły chrząszcz żyje 2 do 4 tygodni i nie żeruje, więc to larwy są głównymi sprawcami zniszczeń1.
Larwy osłabiają drewno od środka, a w skrajnych przypadkach prowadzą do całkowitego zniszczenia elementów konstrukcyjnych. Skutkiem mogą być kosztowne naprawy albo wymiana fragmentów budynku1.
Jak rozpoznać porażenie
- Otwory wylotowe o średnicy 1 do 2 mm.
- Mączka drzewna: drobny, jasny, sypki pył przypominający mąkę, gromadzący się pod porażonymi elementami.
- Odgłosy: ciche dźwięki żerujących larw, a u dorosłych chrząszczy rytmiczne stukanie.
Opis objawów według firmy Corneco1. Otwory kołatka są wyraźnie mniejsze niż owalne otwory spuszczela, o szerokości około 6 do 10 mm2, co pomaga odróżnić oba gatunki. Spuszczela opisujemy we wpisie o spuszczelu pospolitym.
Fumigacja czy inna metoda
Fumigacja fosforowodorem wymaga szczelnego okrycia budynku folią gazoszczelną i pomiarów stężenia gazu. Według firmy Corneco zabieg przeciw kołatkowi trwa od 8 do 24 dni, a na koniec wykonuje się ozonowanie. Fumigację zaleca się przede wszystkim w dużych i zabytkowych budynkach1.
W domach jednorodzinnych przy wczesnym stadium porażenia zaleca się preparaty owadobójcze i żelowanie drewna, które wnikają w jego strukturę i nie wymagają opuszczania budynku. Alternatywą bez chemii jest metoda mikrofalowa. Kluczowa jest wcześniejsza ocena stanu drewna, rozległości porażenia i przeznaczenia budynku1. Porównanie metod znajdziesz we wpisie o metodach zwalczania szkodników drewna, a przebieg fumigacji budynku na stronie o fumigacji domów.
Najczęściej zadawane pytania
Jak odróżnić kołatka od spuszczela?
Po otworach wylotowych. Kołatek zostawia otwory o średnicy 1 do 2 mm, a spuszczel owalne otwory o szerokości około 6 do 10 mm. Kołatek atakuje też drewno liściaste i meble, a spuszczel głównie suche drewno iglaste konstrukcji.
Ile trwa fumigacja przeciw kołatkowi?
Według firmy Corneco zabieg fosforowodorem trwa od 8 do 24 dni i kończy się ozonowaniem.
Czy na kołatka w meblach potrzebna jest fumigacja?
Nie zawsze. W domach jednorodzinnych przy wczesnym stadium porażenia zaleca się preparaty owadobójcze i żelowanie, a fumigację przede wszystkim w dużych i zabytkowych budynkach.
Źródła
- Corneco Sp. z o.o., Zwalczanie kołatka domowego, corneco.pl
- Corneco Sp. z o.o., Spuszczel pospolity: rozpoznanie i skuteczne zwalczanie, corneco.pl