Nowe zasady sprzedaży fumigantów od 6 marca 2026

Od 6 marca 2026 r. sprzedaż środków do fumigacji z fosforkiem glinu, fosforkiem magnezu i fluorkiem sulfurylu podlega w Polsce znacznie ostrzejszym zasadom niż sprzedaż pozostałych środków ochrony roślin dla profesjonalistów. Sprzedawca musi prowadzić ewidencję nabywców i wystawiać fakturę, przy każdym zakupie sprawdza dokumenty kupującego, a fumiganty zniknęły ze sprzedaży internetowej. Zmiany są odpowiedzią na serię zatruć, w tym śmiertelnych, środkami z fosforkiem glinu kupowanymi przez osoby bez uprawnień.

Których środków dotyczą zmiany

Zakres nowych obowiązków wyznacza rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 6 lutego 2026 r. w sprawie wykazu substancji czynnych środków ochrony roślin przeznaczonych do fumigacji. Wykaz obejmuje trzy substancje: fosforek glinu, fosforek magnezu i fluorek sulfurylu. Rozporządzenie weszło w życie 6 marca 2026 r.¹

Dwie pierwsze substancje to źródła fosforowodoru, który uwalnia się z nich pod wpływem wilgoci. Środki z fosforkiem glinu i magnezu stosuje się przede wszystkim do zwalczania szkodników w magazynach płodów rolnych. Według Ministerstwa Rolnictwa są zarejestrowane do zwalczania 11 gatunków, w tym szkodników magazynowych, karczownika ziemnowodnego i kreta, i nie wolno ich używać przeciwko innym organizmom². Trzecia substancja, fluorek sulfurylu, znana jest m.in. pod nazwą handlową Profume.

Co zmieniło się dla sprzedawców i kupujących

Według Głównego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa od 6 marca 2026 r. sprzedawca fumigantów z wykazu ma cztery nowe obowiązki. Prowadzi ewidencję nabywców, dokumentuje każdą sprzedaż fakturą, przy każdym zakupie weryfikuje uprawnienia kupującego, czyli zaświadczenie o ukończeniu szkolenia z fumigacji, oraz sprawdza jego dokument tożsamości³.

Fumiganty wycofano także ze sprzedaży internetowej. Zakaz nie obejmuje sprzedaży w łańcuchu dostaw ani sprzedaży podmiotom, które świadczą usługi fumigacji. Dla pozostałych środków ochrony roślin dla profesjonalistów sprzedaż przez internet nadal jest możliwa, ale oferta musi zawierać dane rejestrowe sprzedawcy, a kupujący podaje numer swojego zaświadczenia o szkoleniu³.

Zmieniła się też możliwość zakupu przez inną osobę. Środki dla profesjonalistów można co do zasady kupić na podstawie pisemnego upoważnienia od osoby, która spełnia wymagania, ale ta możliwość nie dotyczy fumigantów z fosforkiem glinu, fosforkiem magnezu i fluorkiem sulfurylu. Środków dla użytkowników profesjonalnych nie wolno ponadto doręczać do skrzynek pocztowych, automatów paczkowych ani do pomieszczeń, w których sprzedaje się żywność lub pasze³.

Skąd wzięły się nowe przepisy

Bezpośrednią przyczyną były zatrucia. W odpowiedzi na interpelację poselską Ministerstwo Rolnictwa poinformowało w lutym 2025 r., że po doniesieniach o zatruciach, w tym śmiertelnych, Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa przeprowadziła od 5 kwietnia 2024 r. do 3 stycznia 2025 r. 1504 kontrole dystrybutorów i 4582 kontrole nabywców. Nałożyła 40 mandatów na sprzedawców i 2123 na nabywców, wydała 5 decyzji zakazujących obrotu środkami ochrony roślin, a sprawę zgłoszono prokuraturze. Resort zapowiedział wtedy właśnie te rozwiązania, które dziś obowiązują: fakturę, ewidencję nabywców i zakaz sprzedaży na odległość².

Problem nie zniknął. W listopadzie 2025 r. inspekcja ponownie ostrzegała przed śmiertelnymi zatruciami środkami z fosforkiem glinu, które użyto niezgodnie z etykietą do zwalczania gryzoni, i zaapelowała o pozostawienie fumigacji firmom profesjonalnym⁵.