Stare belki, deski z rozbiórki i meble z drugiej ręki mają swój urok, ale mogą też przynieść do domu szkodniki. Drewno z rozbiórek często jest już porażone, a larwy mogą żyć w nim przez wiele lat1. Wyjaśniamy, jak sprawdzić drewno z odzysku przed użyciem, jakie metody pozwalają usunąć z niego larwy i jak zabezpieczyć je po zabiegu.
W skrócie
- W drewnie z odzysku najczęściej żerują spuszczel pospolity, kołatek domowy i korniki.
- Sygnały porażenia to otwory wylotowe, mączka drzewna, przebarwienia, zapach stęchlizny i osłabienie struktury.
- Larwy usuwa się m.in. wygrzewaniem mikrofalami powyżej 50 °C, fumigacją lub żelem owadobójczym.
- Fumigację drewna z odzysku wykonuje wyłącznie specjalistyczna firma.
Dlaczego drewno z odzysku bywa porażone
W drewnie z rozbiórek najczęściej spotyka się spuszczela pospolitego, kołatka domowego i korniki. Oprócz owadów mogą w nim występować grzyby i pleśnie1. Problem polega na tym, że wbudowanie takiego drewna w nowy dom przenosi do niego także żywe larwy.
Ryzyko jest tym większe, że rozwój larw trwa latami. Larwy spuszczela pospolitego rozwijają się od 2 do 10 lat2, a kołatka domowego od 1 do 4 lat3, więc drewno, które w chwili zakupu wygląda zdrowo, może zacząć ujawniać porażenie dopiero po wbudowaniu.
Jak sprawdzić drewno przed użyciem
Podstawowe sygnały porażenia to małe otwory wylotowe, mączka drzewna, przebarwienia, zapach stęchlizny i osłabienie struktury drewna. W trudniejszych przypadkach stosuje się pomiar wilgotności, termowizję i testy mikrobiologiczne. Wysoka wilgotność drewna sprzyja owadom1. Wielkość otworów pomaga wstępnie ustalić sprawcę: kołatek zostawia otwory o średnicy 1 do 2 mm3, a spuszczel owalne otwory o szerokości około 6 do 10 mm2.
Metody usuwania larw
Wygrzewanie mikrofalami polega na równomiernym podgrzaniu drewna powyżej 50 °C. Usuwa larwy i dorosłe owady i nie narusza struktury drewna1.
Fumigacja działa w głębi materiału i sprawdza się przy silnie porażonym drewnie. Wykonują ją wyłącznie specjaliści, a samodzielna fumigacja jest jednym z błędów, przed którymi przestrzega firma Corneco1. Środki do fumigacji może stosować tylko przeszkolony użytkownik profesjonalny, o czym piszemy we wpisie o szkoleniu z fumigacji.
Żel owadobójczy, nakładany bezpośrednio na drewno, wnika w jego strukturę i działa punktowo, dlatego stosuje się go m.in. w zabytkach i trudno dostępnych miejscach. Wśród metod wymienia się też komory, dezynsekcję beztlenową i obróbkę termiczną1. Porównanie metod opisujemy we wpisie o metodach zwalczania szkodników drewna.
Zabezpieczenie po zabiegu
Po usunięciu larw drewno warto odpowiednio wysuszyć i ograniczyć jego zawilgocenie przez wietrzenie, izolację i wentylację konstrukcji. W miejscach wilgotnych stosuje się preparaty grzybobójcze o działaniu odstraszającym owady. Firma Corneco przestrzega też przed pozostawianiem porażonych fragmentów, zbyt oszczędnym stosowaniem środków ochronnych, pomijaniem przygotowania powierzchni i instrukcji producenta oraz rezygnacją z regularnych kontroli1.
Najczęściej zadawane pytania
Jak sprawdzić, czy stare belki mają larwy?
Szukaj otworów wylotowych, mączki drzewnej, przebarwień, zapachu stęchlizny i osłabienia struktury. W trudniejszych przypadkach stosuje się pomiar wilgotności, termowizję i testy mikrobiologiczne.
W jakiej temperaturze giną larwy w drewnie?
Przy wygrzewaniu mikrofalami drewno podgrzewa się równomiernie powyżej 50 °C, co usuwa larwy i dorosłe owady.
Czy drewno z rozbiórki można zafumigować samemu?
Nie. Fumigację wykonuje wyłącznie specjalistyczna firma, a środki do fumigacji może stosować tylko użytkownik profesjonalny po szkoleniu z fumigacji.