
Fumigacji nie może wykonać każdy, kto ma uprawnienia do stosowania środków ochrony roślin. Polskie przepisy wyodrębniają osobny zakres szkolenia: stosowanie środków ochrony roślin metodą fumigacji. Bez zaświadczenia o jego ukończeniu nie można ani wykonać zabiegu fumigantem, ani od 6 marca 2026 r. kupić środka z fosforkiem glinu, fosforkiem magnezu czy fluorkiem sulfurylu. Wyjaśniamy, kogo dotyczy ten obowiązek, kto prowadzi szkolenia i jak sprawdzić uprawnienia wykonawcy.
W skrócie
- Zabieg fumigantem może wykonać osoba, która ukończyła szkolenie w zakresie stosowania środków ochrony roślin metodą fumigacji (art. 41a ustawy o środkach ochrony roślin).
- Ogólne szkolenie ze stosowania środków ochrony roślin nie wystarcza.
- Program szkolenia określa rozporządzenie w sprawie szkoleń w zakresie środków ochrony roślin; szkolenia prowadzą podmioty wpisane do rejestru, nadzorowane przez PIORiN.
- Od 6 marca 2026 r. sprzedawca sprawdza zaświadczenie przy każdym zakupie fumigantu.
Kto musi mieć szkolenie z fumigacji
Zgodnie z art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin zabieg z użyciem środków przeznaczonych do fumigacji może wykonywać osoba, która ukończyła w Polsce szkolenie w zakresie stosowania środków ochrony roślin metodą fumigacji, potwierdzone zaświadczeniem. Ustawa przewiduje od tego wyjątek dla osób wskazanych w art. 64 ust. 7, przez okres określony w art. 64 ust. 81.
W praktyce oznacza to, że ogólne szkolenie ze stosowania środków ochrony roślin nie daje prawa do fumigacji. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Warszawie podkreśla, że użytkownik profesjonalny po szkoleniu z ogólnego stosowania środków musi odbyć osobne szkolenie z fumigacji, jeśli chce użyć środka przeznaczonego do stosowania tą metodą2. Etykiety środków to potwierdzają: na przykład środek z fosforkiem glinu jest przeznaczony wyłącznie dla użytkowników profesjonalnych, którzy ukończyli szkolenie z fumigacji3, podobnie jak ProFume z fluorkiem sulfurylu4.
Kto prowadzi szkolenia i co obejmują
Program szkolenia podstawowego i uzupełniającego w zakresie stosowania środków ochrony roślin metodą fumigacji określa załącznik nr 6 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szkoleń w zakresie środków ochrony roślin, którego tekst jednolity ogłoszono w 2022 r. Rozporządzenie ogranicza grupę szkoleniową do 30 osób, a podmiot prowadzący szkolenie musi prowadzić wykaz uczestników i numerów wydanych zaświadczeń i przechowywać go przez 5 lat5.
Szkolenia mogą prowadzić podmioty wpisane do rejestru podmiotów prowadzących szkolenia w zakresie środków ochrony roślin. Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa kontroluje ich programy, kwalifikacje wykładowców, warunki organizacyjne, rejestrację uczestników i wydawanie zaświadczeń6.
Zaświadczenie a zakup fumigantów od 2026 r.
Od 6 marca 2026 r. zaświadczenie o szkoleniu z fumigacji jest sprawdzane przy każdym zakupie środka z fosforkiem glinu, fosforkiem magnezu lub fluorkiem sulfurylu, razem z dokumentem tożsamości kupującego. Sprzedawca wystawia fakturę i wpisuje nabywcę do ewidencji, a fumigantów nie można kupić na podstawie upoważnienia od osoby uprawnionej. Sprzedawca musi odmówić sprzedaży, jeśli kupujący nie ma wymaganych uprawnień albo nie chce ich okazać7. Więcej piszemy we wpisie o nowych zasadach sprzedaży fumigantów.
Uwaga
Zlecając fumigację, poproś wykonawcę o okazanie aktualnego zaświadczenia o szkoleniu w zakresie stosowania środków ochrony roślin metodą fumigacji dla osób, które przeprowadzą zabieg. Termin ważności znajdziesz na samym zaświadczeniu.
Najczęściej zadawane pytania
Czy szkolenie z oprysków uprawnia do fumigacji?
Nie. Do wykonania zabiegu fumigantem potrzebne jest osobne szkolenie w zakresie stosowania środków ochrony roślin metodą fumigacji, potwierdzone zaświadczeniem.
Kto prowadzi szkolenia z fumigacji?
Podmioty wpisane do rejestru podmiotów prowadzących szkolenia w zakresie środków ochrony roślin. Ich działalność nadzoruje Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa.
Czy bez szkolenia można kupić fosforek glinu?
Nie. Od 6 marca 2026 r. sprzedawca sprawdza zaświadczenie o szkoleniu z fumigacji i dokument tożsamości przy każdym zakupie i musi odmówić sprzedaży osobie bez uprawnień.
Źródła
- Ustawa z 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin, art. 41a ust. 1, standardyprawa.pl
- Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Warszawie, Zabiegi z zastosowaniem środków ochrony roślin tylko dla osób, które ukończyły szkolenie, gov.pl
- Etykieta środka ochrony roślin Phostoxin Tablet, załącznik do decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr R-511/2020d z 31 lipca 2020 r., gov.pl
- Etykieta środka ochrony roślin ProFume, załącznik do zezwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr R-22/2020wu z 5 czerwca 2020 r., zmienionego decyzją nr R-304/2026d z 20 maja 2026 r., gov.pl
- Obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 2 marca 2022 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia w sprawie szkoleń w zakresie środków ochrony roślin (Dz.U. 2022 poz. 824), eli.gov.pl
- Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Opolu, Nadzór nad jednostkami prowadzącymi szkolenia w zakresie środków ochrony roślin, gov.pl
- Główny Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa, Zasady sprzedaży środków ochrony roślin dla profesjonalnych użytkowników, gov.pl
