Kontener z importu może zawierać resztki fumigantu, nawet jeśli nikt o tym nie uprzedził. Ładunki fumiguje się przed wysyłką lub w drodze, a gaz nie zawsze zdąży się ulotnić przed rozładunkiem. Dla magazynierów, celników i odbiorców towaru to realne zagrożenie, bo zarówno fosforowodór, jak i bromek metylu mogą zatruć bez wyraźnych objawów w chwili narażenia. Opisujemy, jak rozpoznać fumigowany kontener i jak bezpiecznie go otworzyć, na podstawie zaleceń Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO).
W skrócie
- Fumigowany kontener oznacza się znakiem UN 3359 przy każdym wejściu, a dokument przewozowy podaje datę, godzinę i rodzaj fumigantu.
- Część fumigowanych kontenerów trafia do odbiorców bez znaku i deklaracji.
- Przed otwarciem trzeba ocenić ryzyko i zmierzyć stężenie gazu, najlepiej rurkami wskaźnikowymi.
- Pełne przewietrzenie może trwać wiele godzin, a nawet dni.
Jak rozpoznać fumigowany kontener
Zgodnie z zaleceniami IMO fumigowaną jednostkę ładunkową oznacza się znakiem ostrzegawczym UN 3359 przy każdym miejscu dostępu. Znak jest prostokątny, ma co najmniej 300 mm szerokości i 250 mm wysokości, czarny nadruk na białym tle i litery o wysokości co najmniej 25 mm. Jeśli kontener został całkowicie przewietrzony, na znaku umieszcza się datę wietrzenia, a sam znak zdejmuje się dopiero po wietrzeniu i rozładunku1.
Dokument przewozowy fumigowanego kontenera musi zawierać oznaczenie UN 3359, datę i godzinę fumigacji oraz rodzaj i ilość użytego fumigantu, a także instrukcje usunięcia jego pozostałości. Te informacje mówią odbiorcy, jakiego gazu się spodziewać i jakim przyrządem go mierzyć1.
Kontener bez znaku nie jest automatycznie bezpieczny
Zalecenia IMO wprost ostrzegają, że część fumigowanych jednostek ładunkowych nie jest deklarowana ani oznakowana. Dlatego warto zwracać uwagę na sygnały pośrednie: oklejone taśmą drzwi lub otwory wentylacyjne, nietypowy zapach albo proszkowe pozostałości preparatu w ładunku1.
Szczególnie zdradliwe są pozostałości fosforków. Mogą one nadal wydzielać fosforowodór, a wilgoć w czasie rejsu może wznowić reakcję. Z kolei bromek metylu nie daje wyraźnych sygnałów wzrokowych ani zapachowych1.
Jak bezpiecznie otworzyć kontener
Zalecenia IMO przewidują kilka kroków przed wejściem do kontenera. Najpierw ocenia się ryzyko i mierzy stężenie gazu przed otwarciem, najlepiej rurkami wskaźnikowymi na fosforowodór i bromek metylu. Przyrządy elektroniczne służą tylko do wstępnego przesiewu, bo mogą dawać fałszywie dodatnie wyniki. Jeśli gaz jest obecny, kontener trzeba w pełni przewietrzyć, co może trwać wiele godzin, a nawet dni. Rozładunek prowadzi się od przodu do tyłu, bez drążenia tuneli w głąb ładunku1.
O tym, jaki poziom jest bezpieczny, decyduje konkretny gaz. Najwyższe dopuszczalne stężenie fosforowodoru w środowisku pracy wynosi w Polsce 0,14 mg/m³, a najwyższe dopuszczalne stężenie chwilowe 0,28 mg/m³2.
Uwaga
Zatrucie fosforowodorem może objawić się obrzękiem płuc z opóźnieniem, nawet po kilku dniach1. Przy zatruciu drogami oddechowymi etykieta środka z fosforkiem glinu nakazuje natychmiast wyprowadzić poszkodowanego na świeże powietrze i wezwać lekarza3.
Jeśli sam wysyłasz towar, który wymaga fumigacji, zasady przygotowania i oznakowania ładunku opisujemy na stronie o fumigacji eksportowej.
Najczęściej zadawane pytania
Co oznacza znak UN 3359 na kontenerze?
To znak ostrzegawczy fumigowanej jednostki ładunkowej. Oznacza, że w kontenerze przeprowadzono fumigację i może w nim nadal znajdować się gaz. Dokument przewozowy podaje rodzaj i ilość fumigantu oraz datę i godzinę zabiegu.
Czym mierzyć gaz w kontenerze?
Zalecenia IMO wskazują rurki wskaźnikowe na fosforowodór i bromek metylu. Przyrządy elektroniczne służą tylko do wstępnego przesiewu, bo mogą dawać fałszywie dodatnie wyniki.
Ile trwa wietrzenie fumigowanego kontenera?
Może trwać wiele godzin, a nawet dni. O zakończeniu decyduje pomiar stężenia gazu, a nie upływ określonego czasu.
Źródła
- Międzynarodowa Organizacja Morska (IMO), MSC.1/Circ.1361, Revised Recommendations on the Safe Use of Pesticides in Ships Applicable to the Fumigation of Cargo Transport Units, 27 maja 2010 r., bfr.bund.de
- Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz.U. 2018 poz. 1286 ze zm.), załącznik nr 1, poz. 266, eli.gov.pl
- Etykieta środka ochrony roślin Phostoxin Tablet, załącznik do decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr R-511/2020d z 31 lipca 2020 r., gov.pl