Palety w imporcie do UE: kontrole PIORiN i ISPM 15

Palety, skrzynie i przekładki, w których do Unii Europejskiej przyjeżdżają towary z państw trzecich, podlegają kontroli fitosanitarnej tak samo jak rośliny. W Polsce przeprowadza ją Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa na przejściach granicznych i w portach. Wyjaśniamy, co sprawdzają inspektorzy, jakie były wyniki kontroli w 2024 r. i dlaczego sam znak ISPM 15 nie gwarantuje, że drewno jest wolne od szkodników.

Kto i co kontroluje

Przesyłki towarów regulowanych unijnymi przepisami fitosanitarnymi kontrolują na polskich przejściach granicznych inspektorzy Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Podstawowym punktem odniesienia dla opakowań jest międzynarodowy standard ISPM 15, który wymaga zabiegu fitosanitarnego i oznakowania drewna. Inspektorzy sprawdzają, czy opakowanie ma prawidłowy znak, a także czy w drewnie nie ma szkodników¹.

Znak ISPM 15 zawiera symbol IPPC, kod kraju, kod podmiotu wykonującego zabieg i kod zabiegu. Musi być czytelny, trwały i nieprzenoszalny, nie może być rysowany ręcznie, a wewnątrz jego ramki nie umieszcza się innych informacji². Opakowanie z kodem MB, czyli po fumigacji bromkiem metylu, może legalnie przyjechać spoza UE, choć w samej Unii ta metoda jest niedozwolona³. Więcej o tym piszemy na stronie o bromku metylu.

Wyniki kontroli w 2024 r.

W 2024 r. PIORiN skontrolowała prawie 55 tysięcy przesyłek towarów regulowanych, a drewniane materiały opakowaniowe stanowiły ponad 90% przesyłek wwiezionych przez polskie przejścia graniczne. Łącznie 422 przesyłki nie spełniły unijnych wymagań fitosanitarnych i nie zostały wpuszczone na terytorium UE. Wśród przyczyn kwestionowania przesyłek inspekcja wymienia niezgodność opakowań drewnianych z ISPM 15¹.

W 16 przesyłkach wykryto agrofagi, których wprowadzanie do UE jest zakazane. W drewnianym opakowaniu z Chin znaleziono węgorka sosnowca (Bursaphelenchus xylophilus), w dziewięciu przesyłkach z Białorusi, Chin i Rosji inne żywe nicienie w opakowaniach drewnianych, a w opakowaniu z Indii, oznakowanym znakiem ISPM 15, szkodnika z rodzaju Sinoxylon¹.

Znak to nie gwarancja

Ostatni przypadek pokazuje, że znak ISPM 15 potwierdza wykonanie zabiegu, ale nie wyklucza obecności szkodnika w każdym egzemplarzu opakowania. Dla importera oznacza to, że opakowanie z prawidłowym znakiem nadal może zostać zakwestionowane przy kontroli, a przesyłka zatrzymana. Warto więc wymagać od dostawców opakowań od sprawdzonych producentów i zwracać uwagę na stan drewna przy odbiorze.

W Polsce opakowania drewniane obrabia się w zakładach upoważnionych przez wojewódzkie inspektoraty ochrony roślin i nasiennictwa. Polskie przepisy określają parametry obróbki termicznej, ogrzewania dielektrycznego i fumigacji fluorkiem sulfurylu, a każdy zabieg trzeba udokumentować i przechowywać zapisy co najmniej 36 miesięcy⁴. Fumigowane kontenery z importu wymagają osobnej ostrożności, którą opisujemy we wpisie o kontenerze po fumigacji.