
Fumigację można wykonać nie tylko w ziarnie, ale też w pustym silosie, magazynie czy kontenerze, zanim trafi do niego nowa partia. Etykieta jednego ze środków dopuszczonych w Polsce przewiduje osobne zastosowanie dla pustych pomieszczeń na ziarno, wymierzone w szkodniki magazynowe1. Wyjaśniamy, czym ta fumigacja różni się od fumigacji samego ziarna, jakie zasady podaje etykieta środka dopuszczonego do pustych pomieszczeń i jak połączyć ją z higieną magazynu.
W skrócie
- Etykieta ProFume obejmuje puste pomieszczenia na ziarno i produkty zbożowe: budynki, kontenery i statki.
- Maksymalna dawka to 1500 g·h/m³ przez do 48 godzin, najwyżej 2 zabiegi w ciągu 12 miesięcy.
- Zabieg jest wymierzony w 14 gatunków szkodników, m.in. wołka zbożowego, wołka ryżowego i kapturnika zbożowca.
- Fumigacja nie zastępuje higieny magazynu, która ogranicza kontakt owadów z gazem w nieskutecznych dawkach.
Pusty magazyn a magazyn z ziarnem
Fumigacja składowanego ziarna i fumigacja pustego obiektu to dwa różne zastosowania, często z różnymi środkami. Do fumigacji ziarna w Polsce stosuje się środki z fosforkiem glinu lub magnezu, które uwalniają fosforowodór. Etykieta ProFume z fluorkiem sulfurylu obejmuje natomiast puste pomieszczenia przeznaczone na ziarno i produkty zbożowe, czyli budynki, kontenery i statki, a z towarów tylko ziarno kakaowca1. Fumigacji samego składowanego ziarna zbóż ta etykieta nie przewiduje.
Etykieta środka z fosforkiem glinu odróżnia też te sytuacje na etapie wietrzenia: towary wietrzy się od 7 do 21 dni, a puste pomieszczenia co najmniej 24 godziny2.
Zasady według etykiety ProFume
Dla pustych pomieszczeń na ziarno etykieta ProFume wyznacza maksymalną dawkę 1500 g·h/m³, czas ekspozycji do 48 godzin i maksymalne stężenie 128 g/m³. W ciągu 12 miesięcy można wykonać najwyżej dwa takie zabiegi. Zabieg jest wymierzony w 14 gatunków szkodników, wśród których są m.in. omacnica spichrzanka, mklik mączny, wołek zbożowy, wołek ryżowy i kapturnik zbożowiec1.
Fumigacji nie prowadzi się, gdy średnia temperatura powietrza jest niższa niż 5 °C. Etykieta dopuszcza ogrzewanie wymuszone grzejnikami bez otwartego żarnika, ale średnia temperatura musi przekraczać 5 °C przez cały zabieg. Dawkę oblicza się programem Fumiguide, który uwzględnia m.in. objętość obiektu, gatunek i stadium szkodnika, temperaturę i szacowaną utratę gazu. Po zabiegu obiekt wietrzy się co najmniej dobę, a wejście jest możliwe po potwierdzeniu stężenia nie wyższego niż 3 ppm1. O tym, jak dawka łączy się z czasem, piszemy we wpisie o iloczynie CT.
Kiedy wykonać zabieg
Termin wyznaczają dwa warunki: obiekt musi być pusty, a temperatura wystarczająco wysoka. Okres przed żniwami, gdy magazyny są opróżnione, a temperatura zwykle przekracza próg z etykiety, łatwo pogodzić z oboma warunkami. Limit dwóch zabiegów w ciągu 12 miesięcy oznacza, że fumigację pustego obiektu warto zaplanować, a nie powtarzać doraźnie1.
Fumigacja to nie wszystko: higiena magazynu
Przegląd badań nad odpornością owadów magazynowych zaleca ograniczanie powtarzanych fumigacji i dbałość o higienę magazynu, która zmniejsza kontakt owadów z gazem w nieskutecznych dawkach. Wskazuje też na rotację metod: fluorek sulfurylu nie wykazywał odporności krzyżowej u populacji kilku kluczowych gatunków odpornych na fosforowodór3. Więcej piszemy we wpisie o odporności owadów na fosforowodór.
Puste obiekty fumiguje się z tych samych powodów co ziarno: szkodniki pierwotne, takie jak wołek zbożowy i kapturnik zbożowiec, należą do najgroźniejszych szkodników magazynowych w Polsce4, a raz wprowadzone do partii ziarna rozwijają się w jej wnętrzu. Opis gatunków znajdziesz we wpisie o szkodnikach magazynowych, a zasady fumigacji ziarna na stronie o fumigacji zboża.
Najczęściej zadawane pytania
Ile razy w roku można fumigować pusty magazyn ProFume?
Etykieta ProFume dopuszcza najwyżej dwa zabiegi w pustych pomieszczeniach na ziarno w ciągu 12 miesięcy.
Jak długo wietrzy się pusty magazyn po fumigacji?
Po zabiegu ProFume co najmniej dobę, do potwierdzenia stężenia nie wyższego niż 3 ppm. Etykieta jednego ze środków z fosforkiem glinu przewiduje dla pustych pomieszczeń wietrzenie co najmniej 24 godziny.
Czy ProFume można fumigować ziarno w magazynie?
Nie. Etykieta ProFume obejmuje puste pomieszczenia na ziarno i produkty zbożowe, a z towarów ziarno kakaowca. Ziarno zbóż fumiguje się środkami z fosforkiem glinu lub magnezu.
Źródła
- Etykieta środka ochrony roślin ProFume, załącznik do zezwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr R-22/2020wu z 5 czerwca 2020 r., zmienionego decyzją nr R-304/2026d z 20 maja 2026 r., gov.pl
- Etykieta środka ochrony roślin Phostoxin Tablet, załącznik do decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr R-511/2020d z 31 lipca 2020 r., gov.pl
- M.K. Nayak, G.J. Daglish, T.W. Phillips, P.R. Ebert, Resistance to the Fumigant Phosphine and Its Management in Insect Pests of Stored Products: A Global Perspective, Annual Review of Entomology 2020, 65, s. 333-350, doi.org
- M. Nietupski, Rywalizacja czy kooperacja? Wspólny rozwój wołka zbożowego i kapturnika zbożowca na ziarnie jęczmienia, Progress in Plant Protection 2020, 60(2), s. 149-156, doi.org
